Get played, get paid; krijgen waar je recht op hebt

Bijgewerkt: jan 14

Sander Petit is onze favoriete Dance-advocaat. Hij is oprichter van Petit Legal en een van onze crowdfunders! Dankzij hem kunnen we jullie hieronder een kijkje geven in muziekrecht en hoe jij het meest uit jouw unieke creaties kunt halen. Wij laten graag het woord over aan Sander:



Een grote vraag voor veel producers steekt zo aan het begin van het jaar de kop op. Het gaat daarbij niet zozeer om de vraag wat het nieuwe eîlan gaat worden (dat wel doorgaat), of je bent ingeloot voor Fusion of hoe je op een line-up komt, maar: “hoe zorg ik dat ik na het festivalseizoen de vruchten kan plukken van het harde werken in de afgelopen

maanden”.


Auteursrecht en naburig recht

Om die vraag te kunnen beantwoorden, moeten we eerst kijken naar hoe je precies geld verdient met je muziek. Op nummer 1 staat natuurlijk het maken van he-le dikke tracks. Daarnaast moet je die tracks een beetje aan de spreekwoordelijke man brengen en als dat allemaal goed gaat, dan komt daar als het goed is wat geld uit. De geldstromen zijn te herleiden als je weet welke rechten je hebt. Voor het gebruik van die rechten (lees: jouw muziek) door anderen, kun je een vergoeding vragen. Als je weet welke rechten je hebt en waar je dus een vergoeding voor kunt vragen, dan kun je daar afspraken over maken.

Als producer heb je muziekrechten, dat zijn de rechten op de compositie, melodie en eventuele tekst in een muziekwerk. Daarnaast heb je rechten als uitvoerend artiest en als (fonogrammen)producent. De eerste groep rechten valt onder het auteursrecht en de tweede groep onder het naburige recht. Het auteursrecht is vastgelegd in de Auteurswet (soms afgekort als “Aw”). Het naburige recht is vastgelegd in de Wet op de Naburige Rechten (soms afgekort als “WNR”).


Wanneer is muziek beschermd?

Auteursrecht ontstaat vanzelf op het moment dat een bepaald idee in je hoofd door jou wordt omgezet naar iets tastbaars. Stel, je hebt een tekst in je hoofd en je schrijft die tekst op, dan ontstaat er op dat moment auteursrecht. Je hoeft het dus niet eerst te zingen, op te nemen of te registeren. Hetzelfde geldt voor een melodie. Zodra je deze in Ableton of Fruity Loops verwerkt in een projectbestand, dan is het beschermd. Het moet dan natuurlijk wel gaan om iets origineels. De volledige toets voor bescherming is als volgt:

  1. Het werk moet een eigen intellectuele schepping zijn van de auteur.

  2. De vorm mag niet ontleend zijn aan een ander werk en moet het resultaat zijn van scheppende menselijke arbeid en dus van creatieve keuzes en daarmee een voortbrengsel van de menselijke geest.

  3. Het werk mag geen uitvloeisel zijn van wat noodzakelijk is voor het verkrijgen van een technisch effect.

  4. Daarnaast vindt het werkbegrip zijn begrenzing waar het eigen, oorspronkelijke karakter enkel bepaald wordt door reeds bekende stijlelementen. Beslissend is de situatie op het moment waarop het werk voor het eerst openbaar is gemaakt.


Als aan alle voorwaarden is voldaan, dan is jouw muziek auteursrechtelijk beschermd. Let op; we hebben het hier over de compositie en de eventuele tekst in de muziek. De theorie, zeg maar. De praktijk gaat over de uitvoering van de muziek en de vastlegging van die uitvoering. Ezelsbruggetje: auteursrecht = theorie, naburig recht = praktijk.


Waartoe dient het naburige recht?

Het naburige recht gaat over uitvoeringen van kunstenaars. Artiesten vallen daaronder. Het gaat met name om een bepaalde vertolking of uitvoering van een werk. Op zich zou je de compositie van muziek alleen op papier kunnen zetten, zonder de muziek te spelen. In de dancewereld valt het vaak samen, omdat je als producer tegelijkertijd iets bedenkt en via een controller of instrument inspeelt en opneemt. Het recht van degene die opneemt is ook

beschermd. Die bescherming komt toe aan de fonogrammenproducent en dient ertoe om de investering van de eerste opname (de master) te beschermen. Het label is dus niet automatisch master eigenaar, dat is degene die de eerste opname heeft gemaakt en vaak is dat de producer zelf.


Welke partijen zijn betrokken bij de exploitatie van muziekrechten?

Er zijn een heleboel bedrijven actief in de muziekindustrie en bijna allemaal zijn ze met muziekrechten bezig. Zo handelt een uitgever in auteursrecht en een platenlabel in naburig recht.


Een uitgever zorgt er namelijk voor dat jij als producer wordt gestimuleerd muziek te maken, bijvoorbeeld door de organisatie van writer camps. Een uitgever kan er ook voor zorgen dat jouw muziek onder reclamevideo’s of in films wordt gebruikt. Het samenvoegen van beeld en geluid wordt synchronisatie genoemd. Zo’n synchronisatie wordt gezien als een bewerking van het auteursrecht en valt daarom grotendeels onder het werkgebied van een uitgever.


Een platenlabel verkoopt en distribueert jouw muziek en zorgt bijvoorbeeld voor streams. Daarnaast kan een label je helpen met de promotie van jouw tracks en bij het vormen van een artiestenprofiel. Goede tracks leiden daarnaast ook meestal tot meer aanvragen voor optredens.


Je kan natuurlijk ook helemaal DIY gaan. Misschien heb je geen uitgever nodig, omdat je zelf over veel contacten beschikt. Je kan je muziek ook zelf releasen, eventueel met behulp van een distributeur. Als je zelf tijd wil besteden aan administratie, dan is dat ook een reden om niet bij een uitgever of label te tekenen, al moet ik zeggen dat zij wel wat efficiënter zullen zijn met het collecteren en administreren van jouw inkomsten, ook al is dat tegen een kleine vergoeding. Er is geen goed of fout als je hierin een bewuste keuze maakt.



Collectief rechtenbeheer

Het mooiste is natuurlijk als een van je tracks het lekker doet, bijvoorbeeld omdat ze vaak worden gedraaid in clubs en op festivals. Die clubs en festivals betalen een vergoeding voor het draaien van muziek aan Buma en Sena. Buma en Sena zijn net als Stemra zogenaamde collectieve beheerorganisaties. Zij collecteren de vergoedingen die gebruikers van muziek moeten betalen voor dat gebruik. Als producer is het verstandig om jezelf aan te melden bij die organisaties, omdat je zo een passieve stroom van inkomsten genereert. Elke keer als jouw track ergens wordt gedraaid, zorgt voor inkomsten. Maar, dan moet je wel bij die organisaties zijn aangemeld en jouw muziek goed hebben geregistreerd. Bedrijven als DJ Monitor, KUVO en BMAT delen de data die op festivals wordt gespeeld met sommige collectieve beheerorganisaties, zodat deze partijen weten aan wie ze het geld moeten uitkeren. Dat gebeurt nu nog te weinig door producers en ook te onvolledig, waardoor veel geld verdwijnt in een ‘big black box’ bij de collectieve rechtenorganisaties en niemand weet precies waar dat geld naartoe moet. Het geld wordt dan verdeeld over referentierepertoire; bijvoorbeeld Afrojack, maar ook de gemene deler van wat er zo’n beetje op Awakenings wordt gedraaid.

Om dat proces aan te vullen en te versnellen, kun je zelf ook jouw setlijsten doorgeven. Ik weet uit ervaring dat dat niet hetgeen is waar je op zit te wachten als je om 3:00 klaar bent met draaien, maar via je Rekordbox-geschiedenis is het wel wat makkelijker gemaakt. Draai je alleen eigen werk en heeft dat een beetje tractie? Dan krijg je best een aardige vergoeding per optreden. Het is geld wat anders blijft liggen; de club of het festival heeft toch al betaald voor de licentie! Je hoeft het dus alleen op te halen.

Business Techno

Ik merk dat sommige artiesten het lastig vinden om zichzelf zo zakelijk in de markt te zetten. Het moet gaan om emotie en niet om geld, hoor ik dan vaak. Ja, dat klopt wel, maar het is ook wel fijn als je iets aan die emotie kan verdienen. Het één sluit het ander niet uit. Als je iets maakt met je hart, denkt met je hoofd en ook op je onderbuikgevoel kunt afgaan, dan kun je een carrière opbouwen. Haal je die drie door elkaar, dan is dat een stuk lastiger.

Als je weet wat je rechten zijn, dan kun je inkomstenstromen herkennen. Als je inkomstenstromen kunt herkennen, kun je bewust afspraken maken daarover. Die afspraken leiden vaak tot meer inkomsten en meer inkomsten leidt vaak tot meer vrijheid. Meer vrijheid leidt tot meer creativiteit en daarmee kom je in een positieve spiraal naar boven. Het gaat niet om het maken van Business Techno, maar we zitten wel in de muziekindustrie. Dat wil zeggen “muziek” en “industrie”. De verhouding kun je zelf bepalen.


Belangrijke tip

Meld ook demo’s, promo’s, remixen en edits aan bij je rechtenorganisatie. Voorzie de registratie van zoveel mogelijk informatie, zoals de artiest, de componist en eventueel de tekstschrijver van de lyrics. Denk ook aan de International Standard Recording Code (ISRC) en International Standard Musical Work Code (ISWC). Dit zijn digitale vingerafdrukken voor het repertoire van producenten. Als de juiste muziek niet is aangeleverd, dan kan deze ook niet worden gemonitord. Je krijgt dan dus geen vergoeding als jouw tracks worden gedraaid op festivals en dus ook niet als je ze zelf draait tijdens een gig!

Als artiest moet je vrij zijn om te kunnen creëren en eigenlijk moet je je zo min mogelijk zorgen maken om het geld. Dat is een beetje paradoxaal, maar als je begrijpt dat het opvolgen van mijn tips die vrijheid juist vergroten, dan doen die problemen zich hopelijk niet voor en ben jij klaar voor 2020.


Pluk de vruchten van je noeste arbeid in de studio; get played, get paid.




Sander Petit is advocaat in de creatieve sector en heeft een sterke focus op de dancewereld. Hij is gespecialiseerd in intellectueel eigendom, media- en contractenrecht. Sander heeft gewerkt voor diverse artiesten uit de DJ Mag Top 100, management- en boekingskantoren, platenmaatschappijen en uitgevers, festivals, promotors en muziekwebsites. In oktober 2017 heeft hij Petit Legal opgericht en is hij partner geworden bij AdvocatenvanOranje.

Sander staat inmiddels ook bekend als “De Dance-advocaat” en spreekt als zodanig op diverse muziekopleidingen, -congressen en -beurzen. Sander is daarnaast crowdfunder van JACK.


Kijk voor meer informatie op:

www.danceadvocaat.nl Fotograaf: Wouter Wolfkamp / Nortoir

Jacks Culture B.V. | All Rights Reserved 2018

  • Resident Advisor
  • black-facebook-clipart-15
  • instagram-clipart-black-and-white-13